Jinekolojik Operasyonlar ve Cerrahi · OrduEpizyotomi ile doğum yırtıkları arasındaki fark
Perine, vajina girişi ile makat arasındaki bölgedir. Doğum sırasında ciltte yüzeysel veya kasları da içeren daha derin yırtıklar oluşabilir. Epizyotomi ise belirli bir doğum gereksinimi için sağlık profesyoneli tarafından yapılan kesidir; her doğumun zorunlu parçası değildir.
Yırtığın hangi dokuları içerdiği onarımın kapsamını belirler. Makat çevresindeki kaslara uzanan üçüncü ve dördüncü derece yırtıklar daha farklı bakım ve takip gerektirir. Doğum raporunda yaralanmanın derecesinin yazması, sonraki görüşmelerde bu farkın anlaşılmasına yardımcı olur.
Dikiş gereksinimi, kanama ve dokuların durumu doğum ekibince değerlendirilir. Normal doğum sonrasında herkesin iyileşme deneyimi aynı değildir. Kesinin uzunluğu veya dikiş sayısı tek başına sonraki işlev hakkında güvenilir bir ölçü oluşturmaz.
İlk onarım ve açılan dikişlerin değerlendirilmesi
Doğum sonrası onarımda yaralanan dokular uygun ağrı kontrolü sağlanarak bir araya getirilir. Çoğunlukla eriyen dikişler kullanılır; kullanılan malzeme ve bakım önerileri doğum ekibinden öğrenilir. Daha derin yaralanmalarda uygun cerrahi ortam ve deneyim gerekir.
Yaranın sonradan açılması yalnızca dikişin kendiliğinden çözülmesiyle açıklanamaz. Enfeksiyon veya dokuda kan birikmesi gibi nedenler değerlendirilir. Yeni kanama, artan ağrı, irinli akıntı veya yaranın ayrıldığının fark edilmesi muayene gerektirir.
Açılan yaraya her zaman hemen yeniden dikiş atılmaz. Enfeksiyon varsa önce bunun tedavisi gerekebilir; yeniden onarımın zamanı ve uygunluğu kişisel değerlendirmeyle belirlenir. Evde dikişleri çekmek, kesmek veya yaraya tahriş edici ürün sürmek uygun değildir.
Ağrı, akıntı ve gaz ya da dışkı kontrolü
İlk dönemde hassasiyet beklenebilir, fakat giderek artan veya günlük yaşamı belirgin kısıtlayan ağrı değerlendirilmelidir. Ateş, kötü kokulu akıntı, kızarıklık ve şişlik enfeksiyon açısından önemlidir. Genel durum bozulduğunda yalnızca planlı kontrol tarihini beklemek doğru değildir.
Gaz veya dışkıyı tutmakta güçlük, dışkının vajinadan gelmesi ya da yarada iyileşmeme mutlaka bildirilmelidir. Bu yakınmalar utanılacak bir durum değildir ve doğum sonrası olağan kabul edilip geçiştirilmemelidir. Gerekli durumlarda ilgili uzmanlıklar ve pelvik taban desteğiyle birlikte değerlendirme yapılır.
İdrar kaçırma ve pelvik baskı hissi de görüşmede anlatılabilir. Pelvik taban ve idrar kaçırma değerlendirmesi uygun yakınmalarda ayrı bir inceleme gerektirebilir. Her ağrı veya işlev sorunu için tekrar cerrahi tek seçenek değildir.
Yara bakımı ve gündelik hareketlere dönüş
Temizlik, ped değişimi ve el hijyeni konusunda verilen bakım önerilerini izleyin. Bölgeye parfümlü ürün veya önerilmemiş krem uygulamayın. Ağrı kesici seçimi, özellikle emzirme ve başka ilaç kullanımı varsa sağlık profesyoneliyle konuşulmalıdır.
Kabızlıktan kaçınmak ve tuvalette zorlanmayı azaltmak iyileşme döneminde önemlidir. Sıvı ve lif alımı, hareket ve gerekirse ilaç desteği kişisel duruma göre değerlendirilir. Ağır kaldırma ve yoğun egzersize dönüşte, özellikle derin yırtıklarda, verilen kısıtlamalar dikkate alınır.
Pelvik taban egzersizlerinin zamanı ve biçimi kişiye göre açıklanabilir. Hareket sırasında ağrı veya baskı artıyorsa bunun üzerinden değerlendirme yapılmalıdır. Yalnızca takvimde belirli bir günün dolması, bütün dokuların aynı ölçüde iyileştiğini göstermez.
Ordu’da doğum sonrası Fatsa kontrolünü planlamak
Fatsa’daki kontrole doğum ve onarım raporunu, kullanılan ilaçları ve varsa önceki yara değerlendirmelerini getirin. Ağrının oturma, yürüme, tuvalet veya emzirme sırasında nasıl değiştiğini anlatmak yararlıdır. Muayene öncesinde mahremiyet ve refakat tercihiniz paylaşılabilir.
Ordu’nun başka bir ilçesinden gelirken bebeğin bakımı, ulaşım ve yolculukta dinlenme gereksinimleri birlikte düşünülmelidir. Derin yaralanma veya yeniden onarım gereksiniminde uygun sağlık kuruluşuna yönlendirme planlanabilir. Ateş, hızla artan ağrı ya da belirgin işlev kaybında belirli bir muayene adresine ulaşmayı beklemek yerine erken değerlendirme alınmalıdır.
Cinsel yaşam ve sonraki doğum için görüşme
Cinsel ilişkiye dönüşte yaranın iyileşmesi, kanamanın durumu ve kişinin kendini hazır hissetmesi birlikte önemlidir. Kalıcı ağrı, korku veya kuruluk varsa bunlar ayrıca değerlendirilir. Zorlayarak devam etmek, sorunun çözümü olarak önerilmez.
Önceki epizyotomi sonraki doğumda mutlaka tekrar kesi yapılacağı anlamına gelmez. Derin yırtık öyküsünde belirtiler ve mevcut işlev değerlendirilerek sonraki doğum seçenekleri konuşulur. Cinsel ağrı ve diğer cinsel yakınmalar için gerektiğinde ek destek planlanabilir.
Sonuç
Epizyotomi ve doğum yırtığı takibinde amaç yalnızca dikişlerin kapanması değildir. Ağrının, yara iyileşmesinin ve günlük işlevlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Ordu’da kontrol planı, yaralanmanın derecesine ve kişinin ihtiyaçlarına uygun bakım ve yönlendirmeyi içermelidir.
Klinik Adresimiz
Muayenehane Fatsa, Ordu’dadır. Randevu, adres ve kontrol ziyaretleri hakkında bilgi almak için iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.
S.S.S.
Her normal doğumda epizyotomi yapılır mı?
Hayır. Gereksinim doğum sırasında anne ve bebeğin durumuna göre değerlendirilir; rutin olarak herkese uygulanması gerekmez.
Dikişler açıldıysa hemen yeniden dikilir mi?
Her zaman değil. Önce enfeksiyon ve yaranın durumu değerlendirilir; yeniden onarımın gerekip gerekmediği ve zamanı buna göre belirlenir.
Gaz kaçırmayı kontrolde söylemeli miyim?
Evet. Gaz veya dışkı kontrolündeki değişiklikler özellikle derin yırtıklar açısından önemlidir ve açıkça paylaşılmalıdır.
Dikişlerin alınması gerekir mi?
Çoğunlukla eriyen dikiş kullanılır. Kendi dikiş türünüzü ve kontrol gereksinimini doğum ekibinden öğrenin; dikişleri kendiniz çekmeyin.
Sonraki doğum mutlaka sezaryen mi olur?
Hayır. Önceki yaralanmanın derecesi, devam eden belirtiler ve kişisel tercih üzerinden seçenekler değerlendirilir. Tek bir doğum şekli herkese uygulanmaz.
Bu yazı hakkında
Muayene ve kişisel değerlendirme
Op. Dr. Cennet Ay TokKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Fatsa, Ordu
Künye
- İçerik hazırlığı
- Belirtilen tıbbi kaynaklar esas alınarak hazırlanan editoryal bilgilendirme.
- Tıbbi inceleme
- İçerik güncelleme tarihi, hekim tarafından tıbbi inceleme yapıldığını ifade etmez.
Kaynaklar
Bu yazının hazırlanmasında yararlanılan tıbbi kaynaklar. Bağlantılar özgün yayını yeni sekmede açar.
- RCOG — Episiotomyrcog.org.uk
- RCOG — Perineal wound breakdownrcog.org.uk
- RCOG — Third- and fourth-degree tearsrcog.org.uk
- RCOG — Perineal tears during childbirthrcog.org.uk
- NHS — Episiotomy and perineal tearsnhs.uk
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı, tedaviye uygunluk ve takip planı muayene sonrasında kişiye özel olarak belirlenir.
